Thijs Maas: "Geen mooischrijverij"

In zijn vak is hij een duizendpoot. Hij zingt, musiceert, schrijft en componeert, maakt theatervoorstellingen, doceert en acteert. Ondanks zijn volle agenda neemt hij ruim de tijd om met warme ogen en een bescheiden glimlach te vertellen over zijn leven en zijn passie: muziektheater. Singer-songwriter Thijs Maas luistert aandachtig, denkt na en formuleert zorgvuldig terwijl hij koekjes in het schuim van zijn cappuccino doopt. 'In het echt' lijkt hij niet op de gelikte performer die in de voorstelling 'Concert' samen met zijn band zijn pareltjes van jazzy luisterliedjes ten gehore brengt.

 



'Als het goed is, gaan vorm en inhoud samen', zegt Thijs. "Nog zonder een inhoudelijk idee voor mijn voorstelling zag ik het beeld van een soort Crooner, een zanger in zijn blauwe pak voor een jazz-trio, al helemaal voor me. Wat ik vervolgens schreef bleek te gaan over iemand die probeert een perfecte man te zijn en dat uiteindelijk natuurlijk helemaal niet volhoudt". Somt hij in zijn openingslied zijn eigen kwaliteiten op ("Er is geen reden om niet van mij te houden"), in het nummer 'Ik ben een aap' komt hij tot de conclusie dat ook hij niet perfect is. "Natuurlijk ben ik een aap", zegt Thijs, ik ben opportunistisch, egocentrisch, noem het maar op". Met het tere nummer "Ik mis je" stelt hij aan het einde van zijn optreden vast dat niet alle emoties controleerbaar zijn. "Door je kwetsbaarheid op tafel te leggen en dat te accepteren kun je weer een nieuw begin maken", legt hij uit.


Thijs (33) is als tweede zoon van een brandweerman en een lerares afkomstig uit een 'warm nest' in Eindhoven. Op zijn zeventiende trok hij naar Amsterdam om er en blauwe maandag 'film- en televisiewetenschap' te studeren. Al gauw maakte hij de overstap naar de Kleinkunstacademie, om enkele jaren na zijn diplomering aan het conservatorium de master theaterzanger / singer-performer te volgen. Als klein jongetje toonde hij al belangstelling voor zingen en optreden. Met verve zong hij als kleuter "Ik voel me zo verdomd alleen" en op de middelbare school hield hij zich bezig met liedjes schrijven en cabaret. Is een beschermde jeugd wel het juiste ingrediënt voor een liedjesschrijver? Thijs: "Ik heb zelf geen kinderen, dus ik zeg maar wat over ouderschap. Maar ik denk dat je het als ouders nooit helemaal goed kunt doen. Ik denk dat je je kind altijd trauma's meegeeft. Dat hebben mijn ouders ook gedaan, met alleen maar goede bedoelingen. Als je ouders lieve mensen zijn kost het veel tijd om in te zien dat er dingen in je opvoeding waren waardoor je nu reageert zoals je doet. Een beschermde jeugd is een zegen, maar ook een vloek. Ik heb vooral meegekregen dat ik er mag zijn. Dat is een soort basis, waardoor ik nooit van een flat zal springen". Thijs lacht: "Dat kun je natuurlijk nooit met zekerheid zeggen, maar het is niet waarschijnlijk dat dit ooit gebeurt". Hij vervolgt: "Maar een hecht gezin is ook iets om tegenaan te trappen. Ik heb mij los moeten vechten".


Over inspiratie voor zijn teksten zegt Thijs: "Er is genoeg lastigheid.... Als je een dag onder de mensen bent is er zoveel aan de hand. Het is voor mij een grote inspiratiebron dat alles je eraan herinnert dat je een ander bent, dat je los staat van alles en iedereen. Het kan negatief uitpakken in een soort eenzaamheid, maar het kan je ook het gevoel geven: ik ben een sterk individu". Voor Thijs daadwerkelijk aan het schrijven gaat, rijpt een liedje lange tijd in zijn hoofd. "Het idee is vaak al wel rond als ik begin", zegt hij, "en dan kan het plotseling snel gaan".


De onderwerpen die Thijs kiest liggen dicht bij hem. Toch heeft hij niet alles waar hij over zingt, zelf meegemaakt. "'Frans is terug' gaat over de vader van een vriend van mij", vertelt hij. "Dat verhaal raakte me". Het gaat over iemand die verslaafd is geweest en zijn omgeving eraan bleef herinneren dat hij was afgekickt. Op het moment dat iedereen het normaal ging vinden dat hij niet meer dronk werd het voor hem moeilijker om het vol te houden". "Dat laatste heb ik er misschien bij gefantaseerd", geeft Thijs toe. "Ik maak het zelf in het klein mee nu ik gestopt ben met roken", zegt hij. "Pas als ik het niet meer nodig heb om anderen 'medeplichtig te maken' door ze te vertellen dat ik gestopt ben, ben ik echt van het roken af".


In 'Lieve Alice', een vertaling van 'Josephine' van Teitur, zingt Thijs over een naïef, dromerig meisje uit zijn jeugd, dat aan haar sterke eigen wereld vast is blijven houden. "Het inspireert de ik-persoon in het lied en confronteert hem ermee dat hij zijn jeugd wèl heeft losgelaten", zegt Thijs. Heeft hij zelf als liedjesschrijver en zanger ook niet vastgehouden aan zijn jeugddroom? Thijs: "Ik heb keuzes gemaakt die erg dicht liggen bij wat ik echt wil en daar de consequenties van genomen. Maar ik ben ook een volwassen man geworden in negatieve en in positieve zin".


Vindt Thijs het belangrijk wat mensen van hem denken? " Ik vind het niet belangrijk, maar als ik erover nadenk bepaalt het toch meer van wat ik doe dan ik zou willen", antwoordt hij. Is hij als artiest niet afhankelijk van het oordeel van het publiek? Thijs: "Ja, maar je houdt het niet vol als je je daarop gaat richten. Er zijn mensen die zeggen: waarom schrijf je niet eens een hit? Nog los van de vraag: maar hoe dan? denk ik dat mensen het niet pikken als je iets doet wat niet echt bij je past".


Hoe komt het dat liedjes uit zijn genre niet vaak tot een groot pubiek doordringen? Thijs: "Het is de vraag is of dat erg is. Artiesten als Theo Nijland en Randy Newman, een andere held van mij, gebruiken vaak ironie in hun liedjes. Dat is ingewikkeld, daar moet je als luisteraar wel voor open staan. In de popmuziek zijn mensen gewend om een lied te beluisteren als een directe uiting van de artiest naar zijn publiek. Als het goed gedaan is vind ik dat trouwens ook te gek. Maar er kan een personage tussen de tekst en de artiest zitten. Of er kan sprake zijn van ironie en dat horen mensen niet meteen. Om als luisteraar dat theatrale te herkennen, die extra laag door te gaan, daar heb je een bepaalde concentratie voor nodig. Mensen die vaak naar theater gaan zijn misschien meer gewend om ook naar de vorm te kijken en niet alleen naar de inhoud".  


Zou Thijs een hit willen scoren? "O ja, hartstikke graag", is het antwoord. "Ik zou dolgraag willen hebben dat één van de liedjes van de cd een hit werd. Het zou betekenen dat ik er meer geld aan zou verdienen. Ik zal daar niet speciaal iets voor doen, maar als het eruit voortvloeit is het fantastisch. Het zou betekenen dat we met de band meer kunnen spelen en dat ik een groter deel van mijn tijd alleen bezig kan zijn met de liedjes". Dan bedenkt hij zich: "Eigenlijk is dat al mijn hoofdbezigheid. En er valt ook wel iets te zeggen voor af en toe les blijven geven. Dat lijkt me toch ook niet zo ongezond".

 


 

Het nieuwe lied
In 2009 richtte Eefke den Held 'Het nieuwe lied"op, een collectief van singer-songwriters dat in wisselende opstellingen optredens verzorgt. "We begonnen met z'n vijven", vertelt Thijs, "maar inmiddels zijn we met een man of tien". Elke derde dinsdag van de maand geeft het collectief een voorstelling in theater Bellevue in Amsterdam en de zondag ervoor in de schouwburg van Utrecht. Thijs: "Dit is dé plek om je te ontwikkelen en om een nieuw lied uit te proberen". Hij vertelt dit altijd spannend te vinden: hoe zal het publiek reageren? "Als het goed is, ben ik altijd onzeker over wat ik gemaakt heb. Als ik van tevoren denk: dat gaan ze wel mooi vinden, dan betekent dit dat ik iets gemaakt heb dat ik al kon maken. Op z'n hoogst wordt het dan wel oké. Ik zou vijftig liedjes kunnen schrijven op de manier van 'Frans is terug'. Met net zo'n soort opbouw, maar een ander onderwerp. Maar dat levert dan niet die zoektocht op zoals de eerste keer. De ontdekking: 'hoe ga ik dat verhaal vertellen en vormgeven' en: 'wanneer moet ik iets weglaten en wanneer niet', ontbreekt. Dan is het meer geschreven vanuit het weten dan vanuit onderzoek". Wil Thijs altijd vernieuwend bezig zijn? Thijs: "Dat probeer ik wel, maar dat lukt misschien niet altijd. Soms werk ik meer vanuit een soort ambacht. Dat werkt wel als ik voor anderen schrijf. Maar voor mijn eigen liedjes is het beter om het gevoel te hebben dat ik het voor het eerst doe. Als ik heel zenuwachtig ben omdat ik geen idee heb van wat het voorstelt, als ik bang ben dat het heel raar is: dan zijn dat meestal de beste liedjes". Thijs vervolgt: "Het is het fijnst als dat lukt. Dan is een compliment ook pas waardevol. Maar nu beschrijf ik wel de ideale situatie. Het lukt ook vaak niet". Loopt de singer-songwriter wel eens vast? Thijs: "Ja, hartstikke vaak, zeker". Op de vraag of zijn humeur dan beneden peil is, antwoordt hij: "Tijdens het proces van het schrijven ben ik sowieso niet leuk. Dat is het moment dat relaties uitgaan, dat is niet oké. Ik wil niet de getormenteerde kunstenaar uithangen, maar zo gaat het en dat is is echt helemaal niet leuk". Wat gaat er mis met een lied? "Als ik een idee uitwerk is de uitkomst altijd minder dan het idee. Die is dan stom, alleen maar stom. Tot ik hopelijk een keer het punt bereik waarop ik denk: dit is het wèl. Pas dan is het af". Een tekst is volgens Thijs pas goed als "ieder woord op zijn plaats staat, de vorm helemaal klopt en alle ijdelheid eruit is". IJdelheid? Thijs: "Mooischrijverij. Woorden waarvan je denkt dat ze in de smaak zullen vallen. Maar die eigenlijk onzin zijn".

Orkater Samen met zijn vriend Wilko Sterke werkt Thijs Maas onder de vlag van theatergezelschap 'Orkater' aan de voorstelling 'Narziss en Goldmund' die 26 oktober in première gaat. Het tweetal had bij de organisatie een plan ingediend en werd na een pitch en een sollicitatiegesprek als 'nieuwkomers' geselecteerd. De voorstelling is gebaseerd op de gelijknamige roman van Hermann Hesse. "Mijn lievelingsboek en bleek ook dat van Wilko te zijn", vertelt Thijs. Onlangs gingen Thijs en Wilko op 'schrijfreis' om voor het project te schrijven en te componeren. "Dat werd een heel confronterende week", aldus Thijs, die vertelt dat de tegengestelde karakters van de hoofdpersonen sterk overeenkomen met die van hem en zijn vriend Wilko. "We hebben samen heel veel uitgevochten. We werden steeds meer deze mannen, begrepen elkaar soms helemaal niet. Dat was af en toe grappig, maar ook frustrerend. We heben elkaar goed leren kennen".  Over de verschillen zegt Thijs: "Daarom zijn we waarschijnlijk ook vrienden. We maken allebei muziek en hebben genoeg gemeenschappelijk om samen te kunnen werken. Dat is hel leuk". Over Orkater: "Het is te gek, het is een geweldige organisatie. Alles is daar, er zijn mensen voor productie en pr, een regisseur,  we gaan met dans werken. Dit is een warm bad, waar de mogelijkheden oneindig lijken". Vooruitblikkend op dit jaar stelt Thijs vast: "Ik heb in 2014 hartstikke veel te doen,  dat is goed, heel fijn".

Nekka Wedstrijd
In 2007 won Thijs Maas de Wim Sonneveldprijs tijdens het Amsterdams Kleinkunst Festival. Dit jaar neemt hij voor de tweede maal deel aan een wedstrijd. Op 8 februari treedt Thijs met zijn band op in de Arenberg in Antwerpen. Hij is doorgedrongen tot de finale van de 'Nekka Wedstrijd', een Vlaams initiatief voor jonge Nederlandstalige artiesten. Thijs ziet het als een kans om in België te kunnen spelen." Ze hebben daar een behoorlijke liedcultuur van het Nederlandstalige luisterlied. Ik kwan de Nekka-wedstrijd tegen die leek heel goed bij mij te passen ".  Van de zeven finalisten komen er drie uit Nederland. Naast Thijs Maas zijn dat Kiki Schippers en 'Vuig Tuig'. Hoe hij zijn kansen inschat? Thijs: "Geen idee. Ik weet niet wie er mee doen. Ik heb alleen Kiki wel eens ontmoet , maar ik weet niet wat ze doet".  Thijs verklaart dat ' geen haar op zijn hoofd erover denkt om die mensen te  googelen'. "Ik ga niks van ze luisteren", zegt hij, "ik wil niks over ze te weten komen. Want dan ga ik vergelijken. Ik geloof dat ik op mijn sterkst ben als ik dat niet doe. Ik wil niet denken : o, die vind ik heel goed of:  die kan ik wel hebben. Zo wil ik er niet in zitten". De winnaar van de finale mag optreden tijdens de Nekka-nacht in het Sportpaleis in Antwerpen op 25 april. Thijs: " Optreden voor een enorme bak mensen. Dat zou echt fantastisch zijn".
Terug naar overzicht

23 juni 2015

Jan Groenteman: "Beginnen bij het idee, niet bij de uitkomst"

Het lijkt of voor hem de zon altijd schijnt. Hij heeft het nodige meegemaakt maar is zijn positieve instelling niet verloren. In zijn liedjes klinkt een vrolijke levenslust door. Zware onderwerpen worden luchtig zodra hij erover zingt. Liedjeschrijver, componist, pianist en singer-songwriter Jan Groenteman is een zachtaardige jonge vader, die zijn hart verpand heeft aan zijn vrouw en kinderen. Maar zijn eerste grote liefde is toch wel de piano.
Lees verder..

15 mei 2015

Maarten Ebbers: "Nog niet zoveel macht over het stuur"

Twijfel is zijn handelsmerk. Met jongensachtige ernst -of vrolijkheid- zet hij graag zijn publiek op het verkeerde been. In een persoonlijk gesprek bekijkt hij zijn eigen beweringen al vanuit minstens één ander invalshoek, nog voor hij zijn zin goed en wel heeft afgemaakt. Beroepstwijfelaar Maarten Ebbers heeft twee solovoorstellingen: 'Laat mij maar zitten' en 'Laat mij maar voorop' achter zich, speelt en zingt bij 'Fauvist' en Het Nieuwe Lied en acteert in jeugdvoorstellingen, waarvan 'Oorlogsgeheimen' de meest recente is. Hij is ontwapenend, zachtaardig en grappig. In 2009 won hij het Leids Cabaretfestival, maar is verre van zelfverzekerd. Hij houdt er niet van zichzelf te verkopen. Liever noemt hij wat hij niet kan en waar hij onzeker over is.
Lees verder..

Webworks by TLN Webdesign